Sa ilang pag-apil sa Tandem Express program sa RPN DYKC Cebu 675 khz AM band, gibutyag sa mga opisyal sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology – Region 7 (PHIVOLCS-7) ang padayon nga kalihokan sa pagbantay sa peligro nga dala sa linog, tsunami, ug uban pang geohazards sa Central Visayas ug ubang lugar sa nasud.
Mibisita sa programa si Engr. Robinson Jorgio, Science Research Specialist ug Officer-in-Charge sa PHIVOLCS Central Visayas Monitoring and Communication and Education Team (PVCMCET-7), kauban si Jun Bonita, Science Research Analyst sa ahensya.
Gipadayag nila nga aduna na silay mga automated seismic stations nga gibutang sa daghang lugar sa rehiyon, nga nagsubay sa lihok sa yuta 24/7. Ang ilang sistema konektado sa sentral nga opisina sa Quezon City, diin dali silang makahatag og alerto sa mga lokal nga opisyal ug sa publiko kon adunay kalit nga kalihokan sa fault lines.
Gidugang usab nila nga aduna’y tsunami early warning system nga kabahin sa mas lapad nga disaster preparedness framework sa rehiyon. Lakip sa ilang trabaho mao ang pagbansay sa mga LGUs, eskwelahan, ug komunidad kabahin sa tamang buhat kon naay linog o tsunami.
Ang Hazard Hunter PH ilang giila nga pinaka-epektibong paagi aron mapalapad ang kahibalo sa paggamit sa Hazard Hunter PH, usa ka web-based tool nga magamit sa tanang Pilipino. Pinaagi sa pag-type lang sa lokasyon sa usa ka dapit, ipakita niini kon ang maong lugar adunay hulga sa aktibo o dili aktibo nga faults.
Gipadayag ni Engr. Jorgio nga kini nga teknolohiya makatabang sa mga planong magtukod og balay, negosyo, o estraktura, ilabi na kon mangayo og building permit. Daghang LGU na usab ang nakig-partner sa PHIVOLCS aron magamit kini nga data sa ilang planning ug risk reduction programs.
Giduso sa PHIVOLCS-7 ang aktibong partisipasyon sa publiko sa pagreport og mga kasinatian sa linog pinaagi sa “Did You Feel It?” nga feature sa ilang website. Kini makatabang sa mga eksperto sa pag-assess sa intensity ug epekto sa maong mga panghitabo.
Gipunting sa mga opisyal nga ang kahibalo, ka-andam, ug teknolohiya dapat manag-uban aron masiguro ang kaluwasan sa katawhan. Gi-awhag nila ang tanang sektor gikan sa LGUs, eskwelahan, media, hangtod sa matag individual nga makigbinuligay aron mas lig-on ang disaster resilience sa nasud.
I via Renante Socia Lada ug Ting Joe Pepito